pexels photo 373912

De beurs in 2020; wordt het een krachtige V of een twijfelachtige W?

Wereldwijd hebben de beurzen zich de afgelopen maanden in hoog tempo hersteld. Sinds het dieptepunt in maart lijkt de beurs compleet losgekoppeld van de reële economie. Dat is volgens velen een tijdelijke situatie; de economie blijft matig, dus de beurs zal wel weer een nieuwe klap naar beneden krijgen op korte termijn. De beurs is immers een reflectie van de reële economie. Toch?!

beurs versus GDP
Sinds 2011 is de correlatie tussen het Gross Domestic Product en de S&P 500 ver te zoeken! Bron: Bloomberg

Uit bovenstaande grafiek blijkt dat de S&P 500 al sinds bijna een decennium een tegengestelde beweging laat zien ten opzichte van de verwachte groei van het bruto binnenlands product. Een lagere economische groei (of zelfs economische krimp) hoeft dus niet te betekenen dat de aandelenbeurzen ook onderuit gaan. Dat is voor veel beginnende beleggers wellicht moeilijk om te beseffen. Want waar reageert die aandelenbeurs dan wel op? En zijn de huidige standen wel houdbaar? Daar is geen makkelijk antwoord op. Maar als je de afgelopen weken aan de zijlijn hebt gewacht met instappen tot zich een nieuwe crash voordeed, zou je de boot weleens gemist kunnen hebben.

De beurs is slechts een handelsplaats voor effecten

De aandelenbeurs is, in tegenstelling tot wat velen denken, geen thermometer van de economie of van een bepaald land. Als de waarde van de AEX – die overigens niets anders is dan een aandelenmandje van de 25 belangrijkste Nederlandse bedrijven – in enig jaar met 25% stijgt, dan kan het in theorie zo zijn dat er sprake is van economische krimp.

Een beurs is niets anders dan een handelsplaats, waar kopers en verkopers (vraag en aanbod) van aandelen zich verzamelen. Het hoofddoel van een beurs is dan ook om op accurate, tijdige en betrouwbare wijze de waarde (aandelenkoers) van een onderneming weer te geven en handel in de aandelen van deze ondernemingen mogelijk te maken.

De beurswaarde van een individueel aandeel is meer een weerspiegeling van toekomstige winsten die beleggers verwachten, in plaats van een weerspiegeling van de economische ontwikkeling in het land waar de onderneming is gevestigd. Daardoor zijn beurskoersen erg subjectief; het vertegenwoordigt een waarde die jij en ik aan een bepaald aandeel verbinden. Daarbij kijken we niet alleen naar de huidige (economische) omstandigheden, maar ook naar het potentieel van het bedrijf.

Waarom de AEX de afgelopen maanden zo hard zijn gestegen terwijl de economie de hardste klap wellicht nog moet krijgen? Beleggers kijken vooruit. Zij durven al te kijken naar het postcoronatijdperk, waar de economische activiteit weer losbarst en bedrijven hun winstgevendheid kunnen hervatten. Is dat niet een beetje kortzichtig? Wellicht. Is de beurs daardoor niet compleet losgeslagen? Absoluut. Maar dat is het gevolg van de (verwachte) waarde die jij en ik aan de aandelen verbinden, met een beetje hulp van de centrale banken en steunpakketten. Bovendien is er simpelweg geen beter alternatief. Daarover later meer!

De reële economie staat daar grotendeels los van

Persoonlijk heb ik het vermoeden dat onervaren én ervaren beleggers zich sterk laten beïnvloeden door nieuws. Tegenwoordig wordt elke tiende procent van een dalende of stijgende beurs al ‘verklaard’ door economische gebeurtenissen in de vorm van nieuwsberichten. Daardoor is wellicht steeds meer de indruk ontstaan dat de beurs en de economie sterk gecorreleerd zijn. In werkelijkheid bestaat deze correlatie nauwelijks. Als we naar de correlatie tussen het bruto binnenlands product en de S&P 500 kijken, dan was deze correlatie tussen 1930 en 2019 slechts 0,09. Als er een sterke correlatie bestond, had de correlatie minimaal 0,80 moeten zijn. Kortom; correlatie tussen (een maatstaf van) de reële economie en de beurs is er nauwelijks.

Als er al iets van een tijdelijke correlatie lijkt te zijn, dan wordt duidelijk dat de beurs altijd vooruitloopt op de reële economie. Dit blijkt duidelijk uit onderstaande grafiek van de grootste Duitse bedrijven ten opzichte van het bruto binnenlands product. Tijdens de financiële crisis van 2007/2008 bijvoorbeeld, had de waarde van de MSCI Germany Index al zware klappen gekregen, terwijl het bruto binnenlands product pas eind 2008 en gedurende 2009 een neerwaartse ontwikkeling liet zien. Het gaat hier natuurlijk slechts om een voorbeeld. Maar economische cijfers blikken veelal terug, terwijl beleggers vooruit kijken.

gdp versus beurs
Bron: Charles Schwab, Bloomberg data van 30 juli 2018

Als we naar de huidige omstandigheden kijken, dan zien we dat het aantal corona-gevallen wereldwijd nog steeds toeneemt. Waar we in Nederland langzaam op de weg terug zijn, is de impact van covid-19 in landen als Brazilië en de Verenigde Staten nu wellicht pas op z’n hoogtepunt. Het kan absoluut nog even duren voordat er wereldwijd sprake zal zijn van een terugloop van het aantal corona-patiënten. En het kan ook nog maandenlang duren voordat er een vaccin tegen het virus beschikbaar is.

Economieën liggen dan ook wereldwijd op hun gat. De impact van corona is ontegenzeggelijk enorm en dat kan nog lange tijd zo blijven. Maar betekent dat ook dat de beurs op termijn een nieuwe crash zal maken? De ene na de andere winstwaarschuwing wordt gegeven. Denk aan de IMF, de ECB en de FED; allen waarschuwen ze voor een aanzienlijke teruggang van onze economie, gedwongen ontslagen en lagere lonen. Het zal niemand dan ook verbazen dat de bedrijfscijfers over Q2 naar alle waarschijnlijkheid slecht zullen zijn. En het zal niet als een verrassing komen als er zometeen daadwerkelijk sprake is van een recessie. Gaat de beurs daar dan nog zo heftig op reageren?

Niemand kan deze vraag met zekerheid beantwoorden. Maar het is wel goed om te beseffen dat de beurs geen heldere weergave is van de reële economie en dat beleggers vooral vooruit kijken. Daarnaast is het goed om te realiseren dat corona een enorme impact heeft op beursgenoteerde bedrijven, maar wellicht nog wel een grotere druk uitoefent op het MKB. Denk bijvoorbeeld aan de horeca, bioscopen en sportscholen. Zij zijn wellicht nog veel afhankelijker van ‘fysieke consumering’ dan bijvoorbeeld wereldwijd opererende en omvangrijke beursgenoteerde bedrijven als ASML, Philips en Ahold.

Ook hierdoor kan een beurs een heel ander beeld laten zien dan de reële economie. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld, zijn Facebook, Apple, Amazon, Netflix en Google (Alphabet) goed voor minimaal 10% van de gehele marktkapitalisatie van de S&P 500. Deze tech companies zijn ook tijdens de crisis enorm populair gebleven en hebben de S&P 500 van een opwaartse boost voorzien. En beursgenoteerde bedrijven die in maart nog het hardst werden geraakt, staan nu bovenaan de lijstjes met hoogste returns in de afgelopen maanden. Waarom? Omdat beleggers vooruit kijken, geloven in de overlevingskansen van dergelijke bedrijven en weinig alternatieven hebben!

Gebrek aan alternatieven voor aandelen

De rente staat al lange tijd historisch laag. In een eerdere blog schreef ik al over de lage rente en de oorzaak hiervan. Een belangrijke factor in de enorme opleving van de beurzen is namelijk de rol van centrale banken. Dit begon al in 2008, toen ze wereldwijd geld in de economie pompten en de rentes verlaagden. Met als doel om sparen te ontmoedigen en uitgaven te stimuleren zodat de economische groei een impuls zou krijgen.

Omdat centrale banken massaal (bedrijfs)obligaties aankopen, blijft de rente erg laag. De ‘vraag’ naar obligaties is onwijs hoog waardoor de prijzen van obligaties ook stijgen. Stijgen deze prijzen? Dan daalt de rente. Spaarrekeningen en obligaties leveren daardoor bijna geen rente meer op. Er zijn wel wat veilige alternatieven, maar beleggen in aandelen is bijna de enige optie voor een aanzienlijk rendement. Beleggers beseffen zich dat de rente nog heel lang heel laag zal blijven en zoeken hun toevlucht dan ook meer en meer in aandelen. Je raadt al wat dit met de aandelenprijzen doet.

Bereiken centrale banken dan wel het gewenste effect? Dat is een interessante vraag waar ik wellicht in de toekomst nog een blog aan zal wijden. Want wie wordt er nu eigenlijk echt rijker en beter van de steunmaatregelen van centrale banken? Dat zijn in mijn ogen de grootaandeelhouders en CEO’s van deze wereld en niet zozeer de horecahouders en sportschooleigenaren. In die zin spelen ook de centrale banken een niet te onderschatten rol in de gap tussen de beurzen en de reële economie.

Hoe nu te handelen?

De vraag die resteert is of het herstel van de beurs doorzet in de vorm van een V of nog een tweede klap naar beneden krijgt en een W aanneemt. Persoonlijk zou het me niets verbazen als we de bodem in maart hebben gezet. De tegenvallende bedrijfsresultaten en gedwongen ontslagen zullen wellicht nog voor een forse correctie kunnen zorgen, hetgeen een ideaal instapmoment kan bieden. Een goede indicator om op korte termijn een mogelijke top te identificeren is de Fear & Greed index van CNN. Als deze indicator boven de 80 staat en er sprake is van ‘extreme greed’ dan laat een correctie vaak niet lang op zich wachten.

Maar zoals ik ook al in een van mijn eerste blogs over de vijf gouden regels van beleggen aanhaalde, laat de markt zich onwijs moeilijk voorspellen en timen. Periodiek beleggen is in mijn ogen dan ook de ideale manier om timing en emotie uit het spel te houden. Daarnaast is ook een goed gespreide porfolio een must. Dus ga niet vol voor aandelen, want als er toch nog een keer een crash volgt, doe je er goed aan om ook staatsobligaties en goud in je portfolio te hebben!

Kortom; niemand weet exact wat de toekomst brengt en waar de beurs over een aantal maanden staat. Wordt het herstel een V of toch nog een W? Staar je niet blind op het feit dat de beurs en de reële economie los van elkaar zijn geraakt en ga er niet per definitie vanuit dat de beurs wel weer een flinke crash zal maken. De beurs is immers geen optimale weergave van de economie. Door periodiek te beleggen in een goed gespreide portfolio, haal je timing en emotie uit je eigen handelen, kun je een eventuele crash goed uitzingen en ben je op elk scenario voorbereid.

2 gedachtes over “De beurs in 2020; wordt het een krachtige V of een twijfelachtige W?

  1. Ik verwacht echt nog de daling voor langere tijd. Het kan toch niet zo zijn dat de oplopende werkloosheid voor net zoveel uitgaven zorgt door de resterende consumenten? Minder mensen hebben een baan, dus geven ze minder uit. De omzet van bedrijven daalt en daardoor hebben zij minder medewerkers nodig. Omzet daalt en dus stagneert de groei van de economie.

    1. Wellicht vandaag een aftrap voor gezien?;) Persoonlijk verwacht ik binnen zeer korte termijn (misschien wel de komende dagen) scherpe koersdalingen tot wellicht wel -15% voor de S&P 500. Daarna weer back in business; iedereen koopt lager in (er is geen alternatief) en we vervolgen de euforische rit weer gewoon met het vooruitzicht op een vaccin. Gaan het zien!

Geef een reactie